پایان نامه: شناسایی و رتبه بندی موانع عملکرد اثر بخش مراکز آموزشی فنی حرفه ای استان یزد در برآورده کردن نیاز بازار کار

فایل زیر شامل

۱- عدد فایل ورد(قابل ویرایش و کپی برداری) پایان نامه  به همراه فایل پی دی اف به تعداد ۹۸ صفحه است

(نوشته دارای نظم نگارشی و  فرمبندی کامل همچنین رفرنس نویس کامل است )

عنوان

شناسایی و رتبه بندی موانع عملکرد اثر بخش مراکز آموزشی فنی حرفه ای استان یزد در برآورده کردن نیاز بازار کار

چکیده

سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور که یکی از مهمترین متولیان آموزش های فنی و حرفه ای می باشد می تواند در زمینه کاربردی کردن آموزش ها به کارجویان و ارائه فنون و مهارتهای مورد نیاز، باعث توسعه اشتغال و بهبود بازار کار شود. از این رو عدم جذب فراگیران در بازار کار باعث گردیده تا این سازمان به دنبال شناسایی و رفع موانع اثر بخشی آموزش های فنی و حرفه ای باشد و از این طریق بتواند آموزش های مورد نیاز بازار کار را به طور اثر بخش ارائه نماید. هدف این پژوهش شناسایی و رتبه بندی مسائل و مشکلاتی است که به عنوان مانعی در مقابل اثر بخشی آموزش های فنی و حرفه ای قرار گرفته است. در این راستا مراکز ثابت آموزش فنی و حرفه ای استان یزد مورد مطالعه قرار گرفت. جمع آوری داده های تحقیق از طریق مصاحبه با خبرگان  و کارشناسان فنی و حرفه ای و توزیع پرسشنامه محقق ساخته در بین کار آموزان مرد آموزش دیده در یک دوره انجام شد. بر اساس نتایج بدست امده از طریق تجزيه و تحليل داده‌ها با تکنیک تصمیم گیری چند معیاره (AHP) و ازمون فرید من با استفاده از نرم افزار آماری (SPSS) موانع داخلی (مانند آموزش های اجباری، مشکلات آموزشی) و سپس موانع خارجی (مانند عوامل محیطی، عوامل زیر بنایی، توان مالی، مسائل عمومی و مسائل روحی روانی) به ترتیب از جمله مهمترین موانع در پاسخ به نیاز بازار کار شناسایی گردید. در انتها پیشنهاداتی جهت رفع موانع ارائه شد. تاکنون پژوهشی در خصوص شناسایی و اولویت بندی موانع  اثر بخش آموزش های فنی و حرفه ای در استان یزد به صورت جامع و جزئی نشده است. از این رو نتایج این تحقیق می تواند هم برای سازمان آموزش فنی و حرفه ای استان یزد موثر واقع شود و هم به عنوان الگویی برای سایر استان ها قابل پیشنهاد باشد.

 

کلمات کلیدی: اثر بخشی، نیاز بازارکار، مراکز آموزش فنی و حرفه ای، موانع عملکرد، تصمیم گیری چند معیاره، AHP

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                            صفحه 

فصل اول کلیات تحقیق   

مقدمه. ۲

۱-۱-بیان مسئله. ۳

۱-۲-اهمیت و ضرورت تحقیق.. ۴

۱-۳-اهداف تحقیق.. ۴

۱-۴-سوالات اصلی تحقیق.. ۴

۱-۵-۱-قلمرو موضوعی.. ۵

۱-۵-۲-قلمرو زمانی.. ۵

۱-۵-۳-قلمرو مکانی.. ۵

۱-۶-روش انجام تحقیق.. ۵

۱-۷-تعریف مفهومی اصطلاحات.. ۵

۱-۷-۱- سازمان.. ۵

۱-۷-۲- اثر بخشی.. ۶

۱-۷-۴- بازار کار ۶

۱-۷-۵- تصمیم گیری.. ۶

۱-۷-۶- عملکرد. ۶

۱-۸-ساختار تحقیق.. ۷

فصل دوم ادبیات تحقیق   

مقدمه. ۱۰

۲-۱-معرفی  سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور ۱۰

۲-۱-۱- حوزه هاي آموزش مهارت و فن آوري.. ۱۲

۲-۱-۲-آموزش در مراكز ثابت بخش دولتي.. ۱۲

۲-۱-۳-استانداردهاي آموزش مهارت و فناوري.. ۱۲

۲-۱-۴- حوزه های تدوين استانداردها ۱۳

۲-۱-۵-مشاوره و هدايت آموزشي.. ۱۳

۲-۱-۶-سنجش مهارت و صلاحيت حرفه اي افراد. ۱۳

۲-۱-۷-صدور انواع گواهی نامه های مهارت شغلی.. ۱۴

۲-۱-۸-پورتال جامع سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور ۱۴

۲-۱-۹-مهارت آموزي اقشار آسيب پذير و آسيب ديدگان اجتماعي.. ۱۴

۲-۱-۱۰-ارتباط مؤثر با نهادهای فعال بين المللي در زمینه آموزش های فنی و حرفه ای.. ۱۴

۲-۱-۱۱-مسابقات مهارت.. ۱۵

۲-۲-مروری برادبیات و پیشینه تحقیق.. ۱۵

۲-۲-۲- راهکار های جذب بیشتر دانش آموختگان در بازار کار ۱۹

۲-۲-۳- بررسی دلایل و علل بیکاری در بین فارغ التحصیلان.. ۱۹

۲-۲-۴- نگرش شاغلين در مورد ميزان تأثير آموزش هاي فني و حرفه اي در اشتغال.. ۲۰

۲-۲-۵-نگرش جويندگان كار در ارتباط با عدم اشتغال آموزش ديدگان.. ۲۱

۲-۲-۶-اهداف آموزش ديدگان از شركت در آموزشهاي فني و حرفه اي.. ۲۱

۲-۲-۷-موانع موجود در راستای خود اشتغالی.. ۲۱

۲-۳-شکاف تحقیقاتی.. ۲۶

۲-۴- جمع بندی.. ۲۷

فصل سوم روش تحقیق   

مقدمه. ۳۰

۳-۱-انواع روش تحقیق.. ۳۰

۳-۲- جامعه آماری.. ۳۰

۳-۳- حجم نمونه. ۳۱

۳-۴- روش گردآوری اطلاعات.. ۳۱

۳-۵- مصاحبه. ۳۲

۳-۶- پرسشنامه. ۳۲

۳-۷- روایی و پایایی ابزار پژوهش…. ۳۳

۳-۸- تحلیل داده ها ۳۴

۳-۹-مدل های تصمیم گیری چند معیاره و انواع آن.. ۳۴

۳-۹-۱-مدل های تصمیم گیری چند هدفه. ۳۴

۳-۹-۲- مدل های تصمیم گیری چند شاخصه. ۳۵

۳-۱۰- رتبه بندی عوامل با تکنیک AHP گروهی.. ۳۵

۳-۱۲- معرفی نرم افزار SPSS.. 36

۳-۱۳-تصمیم گیری با شاخص های چند گانه. ۳۶

۳-۱۴-تکنیک های MADM کلاسیک… ۳۷

۳-۱۴-۱- مدل های غیرجبرانی.. ۳۷

۳-۱۴-۲-مدل های جبرانی.. ۳۸

۳-۱۵-بررسی روش مقایسات زوجی.. ۴۰

۳-۱۶-ساختن سلسله مراتبی.. ۴۱

۳-۱۷- مدل‌سازی.. ۴۲

۳-۱۸- محاسبه وزن ها ۴۳

۳-۱۹- سازگاری در قضاوت ها ۴۳

۳-۲۰- محاسبه وزن نسبی عوامل و زیر عامل ها ۴۶

۳-۲۱- جمع بندی.. ۴۷

فصل چهارم جمع آوری و تحلیل داده ها 

مقدمه. ۵۰

۴-۱- پارامتر های اولویت بندی.. ۵۰

۴-۲- روایی و پايايي پرسشنامه. ۵۴

۴-۳- توصیف داده ها ۵۵

۴-۳-۱-توزيع فراواني سطح تحصیلات هنرآموزان.. ۵۵

۴-۳-۲-توزيع فراواني سن هنرآموزان.. ۵۶

۴-۳-۴-توزيع فراواني اشتغال هنرآموزان.. ۵۸

۴-۴- اولویت بندی زیر گزینه های آموزش اجباری.. ۶۱

۴-۵- اولویت بندی زیر گزینه های مشکلات آموزشی.. ۶۲

۴-۶-اولویت بندی زیر گزینه های مسائل روحی روانی.. ۶۳

۴-۷-اولویت بندی زیر گزینه های عوامل محیط کار ۶۴

۴-۸-اولویت بندی زیر گزینه های توان مالی (شخصی) ۶۴

۴-۹-اولویت بندی زیر گزینه های مسائل عمومی.. ۶۵

۴-۱۰-اولویت بندی زیر گزینه های عوامل زیر بنایی.. ۶۶

۴-۱۱- ساختن مدل به صورت سلسله مراتبی.. ۶۷

۴-۱۲- جمع بندی.. ۶۸

فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادات   

۵-۱-بحث و نتیجه گیری.. ۷۰

۵-۲-پیشنهاد ها ۷۱

۵-۳-نوآوری تحقیق.. ۷۲

۵-۴-محدودیت های تحقیق.. ۷۲

منابع  و ماخذ.. ۷۳

پیوست ها. ۷۹

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                                            صفحه 

جدول ۲-۱- خلاصه تحقیقات پیشین.. ۲۲

جدول ۳-۱- ارزش گذاری جواب ها در پنج سطح  و دامنه ۱ تا ۹٫ ۳۳

جدول ۳-۲-  ارزش گذاری شدت ارجحیت مقایسه های زوجی شا خص ها نسبت به هم در تکنیکAHP.. 44

جدول ۳-۳-  ارزش گذاری طیف پنج نقطه ای.. ۴۴

جدول ۴-۱- موانع عملکرد اثربخش مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای در برآورده کردن نیاز بازار کار ۵۳

جدول شماره ۴-۲- پايايي سؤالات مربوط به متغیرهای مورد بررسي.. ۵۴

جدول۴-۳- توزيع فراواني سطح تحصیلات هنرآموزان.. ۵۵

جدول شماره ۴-۴- توزيع فراواني سن هنرآموزان.. ۵۶

جدول ۴-۵- توزيع فراواني سابقه خدمت هنرآموزان.. ۵۷

جدول۴-۶- توزيع فراواني اشتغال هنرآموزان.. ۵۸

جدول  ۴-۷- ماتریس مقایسه زوجی عامل موانع خارجی.. ۵۹

جدول  ۴-۸- ماتریس مقایسه زوجی عامل موانع داخلی.. ۵۹

جدول۴-۹- نتیجه آزمون فرید من جهت اولویت بندی زیر گزینه های آموزش اجباری.. ۶۱

جدول۴-۱۰- معنی داری آزمون فرید من در خصوص اولویت بندی زیر گزینه های آموزش اجباری.. ۶۱

جدول۴-۱۱- نتیجه آزمون فرید من جهت اولویت بندی زیر گزینه های مشکلات آموزشی.. ۶۲

جدول۴-۱۲ -معنی داری آزمون فرید من در خصوص اولویت بندی زیر گزینه های مشکلات آموزشی.. ۶۲

جدول ۴-۱۳ -نتیجه آزمون فرید من جهت اولویت بندی زیر گزینه های مسائل روحی روانی.. ۶۳

جدول۴-۱۴ -معنی داری آزمون فرید من در خصوص  اولویت بندی زیر گزینه های مسائل روحی روانی.. ۶۳

جدول۴-۱۵- نتیجه آزمون فرید من جهت اولویت بندی زیر گزینه های عوامل محیط کار ۶۴

جدول۴-۱۶- معنی داری آزمون فرید من در خصوص اولویت بندی زیر گزینه های عوامل محیط کار ۶۴

جدول۴-۱۷- نتیجه آزمون فرید من جهت اولویت بندی زیر گزینه های توان مالی (شخصی) ۶۵

جدول۴-۱۸- معنی داری آزمون فرید من در خصوص اولویت بندی زیر گزینه های توان مالی (شخصی) ۶۵

جدول۴-۱۹ -نتیجه آزمون فرید من جهت اولویت بندی زیر گزینه های مسائل عمومی.. ۶۶

جدول۴-۲۰ -معنی داری آزمون فرید من در خصوص اولویت بندی زیر گزینه های مسائل عمومی.. ۶۶

جدول۴-۲۱ -نتیجه آزمون فرید من جهت اولویت بندی زیر گزینه های عوامل زیر بنایی.. ۶۷

جدول۴-۲۲- معنی داری آزمون فرید من در خصوص اولویت بندی زیر گزینه های عوامل زیر بنایی.. ۶۷

 

 

فهرست شکل‌ها

عنوان                                                                                                                                            صفحه 

شکل ۳-۱- ماتریس تصمیم گیری.. ۳۷

شکل ۳-۲- دسته بندی تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره گسسته MADM)) 41

شکل۳-۳- ماتریس مقایسات زوجی.. ۴۳

شکل۴-۱- ساختار سلسله مراتبی موانع عملکرد اثربخش مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای.. ۶۸

 

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                                                            صفحه 

نمودار(۴-۱) توزيع فراواني سطح تحصیلات هنرآموزان.. ۵۵

نمودار۴-۲- توزيع فراواني سن هنرآموزان.. ۵۶

نمودار۴-۳- توزيع فراواني سابقه خدمت هنرآموزان.. ۵۷

نمودار ۴-۴- توزيع فراواني اشتغال هنرآموزان.. ۵۸

نمودار۴-۵-  وزن نسبی عوامل خارجی و عوامل داخلی.. ۵۹

نمودار۴-۶- اوزان عوامل داخلی و خارجی.. ۵۹

نمودار۴-۷- وزن نسبی مشکلات آموزشی و آموزش های اجباری.. ۵۹

نمودار۴-۸- اوزان مشکلات آموزشی و آموزش های اجباری.. ۶۰

نمودار۴-۹- اوزان شاخص های آموزش های اجباری و مشکلات آموزشی  در عوامل داخلی.. ۶

  فصل اول
کلیات تحقیق

 

مقدمه

توسعه آموزش های فنی و حرفه ای در شرایط کنونی برای اقتصاد و فرهنگ ایران و به ویژه شتاب دهی به فرایند تولید امری حیاتی است، زیرا سرمایه گذاری های زیر بنایی و افزایش ابزار و تجهیزات و به طور کلی سرمایه فیزیکی بدون سرمایه انسانی بلا استفاده مانده و یا به نحو اقتصادی و کارآمد مورد بهره برداری قرار نمی گیرد.  هدف از این آموزش ها، افزایش توانایی ها، دانش، مهارت و قدرت درک افراد و انجام مطلوبتر کار در محدوده وظایف شغلی است. از آنجایی که موضوع بیکاری یکی از مهم ترین مسائل و مشکلات جهان است و در کشورهای در حال توسعه با توجه به عدم توازن ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی سهم بیشتری را در توسعه دارد و با توجه به اینکه یکی از دلایل بیکاری در کشور فقدان مهارت های مورد نیاز بازار کار از سوی جویندگان کار است. توسعه آموزش های فنی و حرفه ای مورد توجه خاص سیاست گذران و برنامه ریزان اقتصادی می باشد. زیرا مناسب ترین روش برای مجهز کردن نیرهای انسانی به مهارت شغلی ویژه در کوتاه مدت است. (زین آبادی و همکاران ۱۳۹۲).

مهارت آموختگان باید یسیار تشویق گردند که با دریافت وام و اعتبار به خوداشتغالی بپردازند. همچنین اگر بخواهیم ایجاد زمینه های شغلی بیشتر و فقر کاهش یابد، باید کیفیت خروجی های آموزش فنی و حرفه ای تقویت گردند[۱](رآفایی وهمکاران۲۰۱۳).

برای فرستادن نیروی کار به کشور های دیگر باید نیرو ها دارای مهارت کافی باشند تا بتوان از آن ها در تجارت جهانی استفاده کرد. اگر سیستم آموزشی نتواند بخوبی نیروی کار ماهر را آموزش دهد جامعه دچار کمبود نیروی کار ماهر می شود. بنابر این دستمزد اینگو نه نیرو ها  افزایش می یابد و کالا ها و خدمات ارائه شده توسط دیگران با کیفیت کمتر در اختیار قرار می گیرد. تکنولوژی آموزشی ارزش گذاری شده، با قرار دادن کلیه اطلاعات و داده های کل سیستم از علوم مختلف در عمل به همراه رشته های آموزشی گسترده که هدفی خاص دارند. با توجه به مفهوم تکنولوژی اطلاعات، کشورها مرزهای خود را از بین برده اند و این اتحاد، محصول جهانی شدن و پخش شدن مناسب نیروی کار بوجود آمده است، می باشد [۲](دهیل۲۰۱۴).

آموزش های فنی و حرفه ای باید به طور مناسب با سیستم سواد عمومی جهت به حداقل رساندن نرخ بیکاری جوانان باشند. و مشاوره در تمام مدارس کشور به درستی ارائه گردد تا فعالیت دانش آموزان و درک آنان از ارزش های فنی و حرفه ای تقویت گردد [۳] (ازنی و موسی ۲۰۱۴).

۱-۱-بیان مسئله

افزایش بهره وری نیروی کار، باعث می شود که همان میزان تولید با منابع کمتری صورت گیرد در نتیجه منابع مانده از این کار می تواند صرف تولید بیشتر همان کالا یا کالاهای دیگر شود. آموزش های فنی و حرفه ای در صورتی که متناسب با نیاز صنعت و بازار کار اجرا شود، با بهره بردن از بهره وری، تولید را افزایش می دهد و از این طریق به رشد و توسعه اقتصادی کمک خواهد کرد. براساس وظایف قانونی سازمان آموزش فنی و حرفه ای باید از طریق آموزش به افراد فاقد مهارت، زمینه اشتغال را فراهم نماید. بنا براین هنگامی این آموزش ها موجب بهره وری می شود و هزینه های آن به درستی صرف خواهد شد که تعداد زیادی از کار آموزان جذب بازار کار شوند و در غیر اینصورت خیلی از موارد مانند زمان و هزینه های اعمال شده تلف خواهد شد. توسعه آموزش های فنی و حرفه ای در شرایط کنونی برای اقتصاد و فرهنگ ایران و به ویژه شتاب دهی به فرآیند تولید امری حیاتی است زیرا سرمایه گذاری های زیربنایی و افزایش ابزار، امکانات و تجهیزات و به طور کلی سرمایه فیزیکی بدون سرمایه انسانی بلا استفاده مانده و یا به نحو اقتصادی و کارآمد مورد بهره برداری قرار نمی گیرد. هدف از این آموزش ها، افزایش توانایی های دانش، مهارت و قدرت درک افراد و انجام مطلوبتر کار در محدوده وظایف شغلی است. با توجه به اینکه یکی از دلایل بیکاری در کشور فقدان مهارت های مورد نیاز بازار کار از سوی جویندگان کار است، انتظار می رود سازمان آموزش فنی و حرفه ای با ارائه آموزش های مهارتی بتواند نقش بسزایی در کاهش میزان بیکاری ایفا کند. از آنجا که هر ساله بودجه ی قابل ملاحظه ای جهت برگزاری دوره های آموزشی در مراکز آموزش فنی و حرفه ای هزینه می شود و مطالعات متعدد، پایین بودن شاخص های ارزیابی بهره وری را نمایش می دهد، این موضوع سبب اتلاف منابع تخصیص یافته در این مراکز خواهد شد. در این تحقیق در خصوص وضعیت آموزش های فنی و حرفه ای در راستای هدایت  جوانان به سمت اشتغال‌زايي بصورتی که بتواند نیازمندی های بازار کار را در رشته های مختلف برآورده کند کار شده است تا با شناسایی مشکل و ريشه يابي علل آن، راهکارهاي رتبه بندی  شده مناسب و علمي براي بهتر شدن اين وضعيت ارائه گردد. مسئله ای که در این مورد وجود دارد غير موثر بودن آموزش هاي ارائه شده توسط سازمان آموزش فني و حرفه اي در ايجاد اشتغال براي آموزش ديدگان، به گونه اي که اين آموزش ها علاوه بر اشتغال افراد آموزش ديده قادر باشند نيازهاي بازار کار دولتي و خصوصي را مرتفع نمايد.

۱-۲-اهمیت و ضرورت تحقیق

اهمیت و ضرورت توسعه آموزش های فنی و حرفه ای به عنوان یکی از شاخه های توسعه و ابزار های تحقق برنامه های توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی در کشور بر کسی پوشیده نیست. یکی از راهکار ها و ابزار های مهم در توانمند سازی سرمایه های انسانی و یکی از اولویت های راهبردی کشورمان است. از آن جا که یکی از عوامل رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی هر جامعه تربیت نیروی انسانی کار آمد است و سازمان آموزش فنی و حرفه ای نیز یکی از موسسات تربیت کننده نیروی انسانی متخصص است سطح معلومات و تجربیات فراگیران باید به گونه ای باشد که به راحتی بتوانند هماهنگ با رشته مهارتی خود جذب بازار کار گردند تا مشکل بیکاری وجود نداشته باشد. از سوی دیگر نظام آموزش های فنی و حرفه ای هنر جویان دوره دیده ای داشته باشد که جایگاه روشن و مشخصی در بازار کار و نظام اشتغال داشته باشند. از آنجا که این امر هنوز بطور کامل محقق نشده است و بسیاری از کار آموزان بعد از گذراندن دوره ها ی آموزشی همچنان بیکار بوده و جذب بازار کار نشده اند. لذا به نظر می رسد آموزش های مراکز فنی و حرفه ای در برآورده کردن نیاز بازار کار هنوز دچار مشکلاتی می باشد و در مسیر رسیدن به اهداف سازمانی دارای موانعی می باشند. ضروری است که این مشکلات شناسایی و در جهت رفع آن اقدامات مقتضی صورت پذیرد تا نیرو های مهارت آموخته هر چه زودتر جذب  بازارکار شوند.

 

۱-۳-اهداف تحقیق

هدف این تحقیق عبارت است از شناسایی و رتبه بندی موانعی که باعث می شود مراکز فنی و حرفه ای استان یزد  در برآورده کردن نیاز بازار کار اثر بخشی کمتری داشته باشند.

 

۱-۴-سوالات اصلی تحقیق

۱- موانع درونی و بیرونی عملکرد اثر بخش مراکز آموزشی فنی و حرفه ای کدامند؟

۲- مهمترین موانع عملکرد اثر بخش مراکز آموزشی فنی و حرفه ای کدامند؟

 

۱-۵-قلمرو تحقیق

گستره این تحقیق در سه قلمرو موضوعی، زمانی و مکانی قرارمی گیرد که عبارتند از:

۱-۵-۱-قلمرو موضوعی

قلمرو این تحقیق از نظر موضوعی در محدوده شناسایی موانع عملکرد اثربخش و رتبه بندی با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره تکنیک های AHP[4] و مقایسات زوجی می باشد.

 

۱-۵-۲-قلمرو زمانی

قلمرو زمانی این تحقیق از بهمن ماه ۹۵ لغایت شهریور۹۶ می باشد.

 

۱-۵-۳-قلمرو مکانی

این تحقیق از نظر مکانی شامل کلیه مراکز ثابت آموزش فنی و حرفه ای برادران استان یزد که در حال فعالیت هستند، می شود.

 

۱-۶-روش انجام تحقیق

این پژوهش بر اساس هدف یک پژوهش کاربردی محسوب می شود. روش و چگونگی بدست آوردن داده های مورد نیاز از نوع توصیفی-پیمایشی می باشد. تحقیق حاضر وضعیت موجود و آنچه را وجود دارد توصیف می کند و به شرایط فرایند ها و عوامل موجود توجه دارد به همین دلیل توصیفی تلقی می گردد. تحقیق در دو بخش میدانی وکتابخانه ای انجام می شود. در ابتدا با مروری بر مبانی تحقیق و با توجه به اینکه موانع کاریابی کارآموزان در ایران به خوبی مورد توجه قرار نگرفته، با مطالعه میدانی از طریق مصاحبه، پرسشنامه و استفاده از اطلاعات اماری به سوالات تحقیق پاسخ داده می شود.

 

۱-۷-تعریف مفهومی اصطلاحات

۱-۷-۱- سازمان: (ORGANIZATION) سازمان عبارت است ازمجموعه ای از افراد که برای تحقق اهدافی معین همکاری می کنند. (علی رضاییان۱۳۹۰ )

 

۱-۷-۲- اثر بخشی: (EFFECTIVENESS) به معنی میزان کسب هدف است  اثر بخشی عبارتست از درجه و میزان نیل به اهداف تعیین شده. به ‌بیان‌ ساده‌تر اثر بخشی‌ را می‌توان‌ انجام‌ کارهای‌ درست نامید(علی رضاییان ۱۳۹۰ ). توضیح اینکه اثربخشی هنگامی در یک دوره آموزش حاصل خواهد شد که در اول نیازهای آموزشی به روشنی تشخیص داده شود. دوم برنامه مناسبی برای برطرف ساختن نیازها طراحی شود. سوم برنامه طراحی شده به درستی اجرا گردد و چهارم ارزیابی مناسبی از فرآیند آموزش و در اخر دستیابی به اهداف انجام شود. پیتر دراکر معتقد است اثربخشی یعنی انجام دادن کارهای درست. از نگاه دراکر اثربخشی کلید موفقیت سازمان محسوب می شود.

 

۱-۷-۳- کارایی: EFFICIENCY)) کارآیی عملکرد هزینه منابع صرف شده را در فراگرد کسب هدف  ارزیابی می کند. کارآیی‌ به ‌معنای‌ کمترین‌ زمان‌ یا انرژی‌ مصرفی‌ برای‌ بیشترین‌ کاری‌ که‌ انجام‌ شده‌ است(علی رضاییان ۱۳۹۰). گاهی در ادبیات مهندسی به آن راندمان هم گفته می‌شود.

 

۱-۷-۴- بازار کار : (labor market) بازار کار بازاری است که در آن عرضه و تقاضا برای کار معین جهت انجام فعالیت معین، نمود می یابد و فرآیند تعیین میزان پرداخت برای کارهای مختلف دنبال می شود. افزون بر این، چگونگی تغییرات دستمزدها و جابجایی کارگران میان شغل های مختلف و مراجعه آن ها به کارفرمایان مختلف نیز در این بازار انجام می گیرد.

 

۱-۷-۵- تصمیم گیری: (Decision making) تصمیم گیری فراگردی است که از طریق آن راه حل مسئله معینی انتخاب می گردد. فراگرد انتخاب مشتمل بر مجموعه فعالیت هایی است که به گزینش یک راهکار از مجموع راهکارها منجر می شود (علی رضاییان۱۳۹۰).

 

۱-۷-۶- عملکرد: Operation)) عملکرد در لغت یعنی حالت یا کیفیت کارکرد بنابر این، عملکرد سازمانی یک سازه ی کلی است که بر چگونگی انجام عملیات سازمانی اشاره دارد. معروف ترین تعریف عملکرد توسط نیلی و همکاران ( ۲۰۰۸) ارائه شده است: (( فرآیند تبیین کیفیت اثربخشی و کارآیی اقدامات گذشته)). طبق این تعریف، عملکرد به دو جزء تقسیم می شود. الف) کارآیی که توصیف کننده ی چگونگی استفاده سازمان از منابع در تولید خدمات یا محصولات است، یعنی رابطه بین ترکیب واقعی و مطلوب دروندادها برای تولید بروندادهای معین؛ ب) اثر بخشی که توصیف کننده ی درجه ی نیل به اهداف سازمانی است (فرج ا… ره نورد۱۳۸۷).

 

۱-۸-ساختار تحقیق

فسمت اول تحقسق حاضر شامل چکیده . فهرست مطالب است. عنوان فصل اول کلیات تحقیق است که شامل بیان مساله، اهمیت و ضرورت تحقیق همچنین اهداف و سوالات و قلمرو های تحقیق می باشد. عنوان فصل دوم ادبیات تحقیق است که در مورد تحقیقاتی که تاکنون توسط دیگران انجام شده است می باشد. عنوان فصل سوم روش تحقیق است که در مورد انتخاب روش و محاسبات  انجام شده می باشد. عنوان فصل چهارم جمع آوری و تحلیل داده ها است که نتیجه بدست آمده از تحلیل ها را نشان می دهد. عنوان فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادات می باشد که شامل نتیجه گیری از تحلیل ها است. و صفحات آخر شامل منابع مآخذ همچنین پیوست‌ها می باشد.

  

فصل دوم
ادبیات تحقیق

 

مقدمه

آموزش مهارت درسازمان آموزش فنی و حرفه ای به عنوان يکي از اجزاء مهم نظام آموزش کشورها، متصدي اصلي تربيت نيروي انساني ماهر و نيمه ماهر است. آموزش نيروي انساني به منظور توسعه سرمايه انساني کارآمد و تاثيرگذار بر توسعه، از وظايف مهم اين نظام برشمرده مي‌شود. نقش اين نظام، از اين منظر که نيروي انساني مورد نياز جامعه در بخشهاي مختلف را تأمين مي‌کند، بسيار حياتي است. اين ابزار قدرتمند در اغلب کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه محرک اقتصاد پويا و متعالي مي باشد و توجه سرمايه‌گذاري در آن، به يکي از خط ‌مشي‌هاي اساسي کشورها تبديل شده است. در کشور ايران نيز، آموزش هاي مهارتي به عنوان يک اولويت حساس و حياتي در تربيت نيروي انساني متخصص و کارآفرين و هچنين راهکاري مؤثر در پاسخ به نيازهاي اشتغال و بازار کار، ضرورتي اجتناب ناپذير در پيشبرد اهداف سرآمدي و توسعه است. بر اين اساس توجه ويژه به اين آموزش ها و کاربست راهکارهاي مختلف در بهبود کيفيت آنها مي‌تواند به ايفاي هر چه بهتر نقش آنها در رفع نيازهاي بازار کار، اشتغال و توسعه پايدار کشور ياري رساند.

 

۲-۱-معرفی  سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور

سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در ابتدای تأسیس در سال ۱۳۵۹ از ادغام سه واحد آموزشی “اداره کل تعلیمات حرفه ای وزارت کار و امور اجتماعی”،”صندوق کارآموزی” و “کانون كارآموزی” با نام »سازمان آموزش فنی و نیروی انسانی « تشکیل گردید. در سال ۱۳۶۰ به »سازمان آموزش فنی و حرفه ای كشور « تغییر نام یافت .در حال حاضر اين سازمان علاوه بر ستاد مركزي، داراي ۳۱ اداره كل، بيش از ۶۰۰ مركز آموزش فني و حرفه اي دولتي و بیش از ۱۷ هزار آموزشگاه فني و حرفه اي آزاد در سطح كشور و همچنين مركز آموزش تربيت مربي و پژوهش هاي فني و حرفه اي است. مأموريت اصلي سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور، آموزش، پژوهش، توليد استانداردهاي آموزشي و ارزشيابي مهارت نيروي كار كشور است كه فرآيند آموزش در قالب دوره هاي کوتاه مدت و بلند مدت همچنین پودمان های تکمیلی بین سطوح تحصیلی از طريق آموزش در مراكز ثابت بخش دولتي، تيم هاي سيار شهري و روستايي، مراکز جوار صنايع و صنوف، مراکز جوار دانشگاه، مراکز جوار زندان، مراکز جوار پادگان ها، آموزش در مركز تربيت مربي و پژوهش هاي فني و حرفه اي و همچنين آموزش در بخش غير دولتي توسط آموزشگاه های فنی و حرفه ای آزاد انجام مي شود.

بدین وسیله نسبت به تأمين و تربيت نيروي كار ماهر و نيمه ماهر مورد نياز بخش هاي مختلف صنعت، كشاورزي و خدمات و ارتقاي فرهنگ مهارت هاي فني جامعه اقدام می نماید. در راستاي اصل یكصد و سي و هشتم قانون اساسي و در اجراي ماده۲۱ قانون برنامه پنجم توسعه ي كشور، به منظور ايجاد هماهنگي و یكپارچه سازي در امر سياست گذاري، هدايت، حمايت، اعتبار بخشي و نظارت بر آموزش هاي مهارتي متناسب با نيازهاي شغلي، آيين نامه ي نظام آموزش مهارت و فناوري در جلسه ي مورخ ۱/۸/۱۳۹۰ هیأت وزيران به تصویب رسید و ابلاغ شد. اين نظام با اهداف تربیت و افزايش كارآيي و اثر بخشي نیروی انسانی مورد نياز در بخش هاي مختلف صنعت، كشاورزي، خدمات و فرهنگ و هنر بر اساس استانداردهاي شغلي، فرهنگ ارزشي  بومي و نياز بازار کار داخلي و تقاضاي بازارهاي منطقه اي و بين المللي متناسب با نظام اشتغال كشور و اشاعه و نهادينه سازي فرهنگ كسب و كار مبتني بر استعداد، ذوق، دانش ، مهارت، فناوري، تخصص، توانایی و كار آفريني با رویكرد ارزش هاي اسلامي و اخلاق حرفه ای طراحي شده است كه با تصويب هيأت محترم وزيران و ابلاغ آن توسط معاون اول محترم ر ئيس جمهوري لازم الاجرا شده است.

توسعه ي كمي و كیفي آموزش هاي مهارت و فن آوري مبتني بر پژوهش هاي كاربردي و آمايش سرزمين، طراحي و تدوين مدل ها و روش هاي انعطاف پذير در آموزش هاي مهارت و فناوري تقاضا محور، نيازسنجي مستمر آموزشي مبتني بر آمايش سرزمين و برنامه ريزي، سازماندهي و هدايت آموزش هاي مهارت و فن اوري با توجه به نظام های آموزشی بين المللي، معرفي و هدايت فارغ التحصيلان نظام آموزش مهارت و فناوري به بازار كار، تأمين نياز عالي مهارت و فناوري بر اساس تحولات فناوري و فراهم كردن زمينه ي آموزش مادام العمر و فراهم نمودن امكان تجميع دوره هاي آموزش تكميلي بين سطوح تحصيلي و معادل سازی با دوره هاي رسمي از مأموريت هاي نظام آموزش مهارت و فناوري كشور است. براساس آيين نامه ي نظام آموزش مهارت و فناوري، سازمان ملي مهارت و فناوري مسئول اجراي مصوبات شوراي سياست گذاري اين نظام، یكپارچه سازي، هدايت و اعتلاي آموزش هاي مهارتي و استقرار نظام جامع مهارت و فناوري از سه طريق زير نظام آموزش مهارت و فناوري، صلاحيت حرفه اي و شرايط احراز اشتغال مي باشد. در اين نظام، دوره هاي آموزش مهارت و فن آوري در بخش هاي دولتي، عمومي، تعاوني و خصوصي و در سطوح محلي، ملي، منطقه اي و بين المللي برگزار مي گردد( سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور، ۱۳۹۴).

 

 

۲-۱-۱- حوزه هاي آموزش مهارت و فن آوري

الف) صنعت:  نفت، معدن، انرژي، صنايع غذايي، تكنولوژي پزشكي، ارتباطات و فناوري اطلاعات

ب) كشاورزي :شيلات و آبزيان، منابع طبيعي، دامپروري، دامپزشكي، زراعت، باغباني

ج )خدمات:   ورزش، اقتصاد، مديريت و تجارت، گردشگري، آموزش، نظامي و امنيتي

د) فرهنگ و هنر: امورفرهنگي، رسانه ، صنايع دستي، هنرهاي تجسمي، سينما، موسيقي، تئاتر

 

۲-۱-۲-آموزش در مراكز ثابت بخش دولتي

اين گونه آموزش ها كه عموما آموزش هاي پايه ي فني در بخش هاي مختلف مي باشند عمدتاً در كارگاه هاي مجهز كه در محل ثابتي مستقر گرديده اند، اجرا مي شود. سازمان با بيش از ۶۰۰ مركز آموزشي ثابت دولتي ويژه آموزش مردان، زنان و مراكز آموزشي دو منظوره در سطح كشور، آموزش هاي فني و حرفه اي را در زمینه های زیر اجرا مي نمايد.

۱-آموزش در مراکز ثابت

۲-آموزش روستائيان

۳-آموزش هاي عشايري

۴-آموزش به دانشجويان و فارغ التحصيلان دانشگاهي

۵-آموزش هاي پيشرفته فني و غيرفني

۶-آموزش در صنايع

۷-آموزش در زندان ها

۸- آموزش در پادگان ها

۹-آموزش در آموزشگاه هاي آزاد فني و حرفه اي

 

۲-۱-۳-استانداردهاي آموزش مهارت و فناوري

به طور كلي دو مجموعه استانداردهاي پايه و پيشرفته در سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور تدوين مي شود كه استانداردهاي پيشرفته براي كارآموزان با مدرك تحصيلی فوق ديپلم به بالا است. تهيه و تدوين استانداردهاي مهارتي توسط دفتر طرح و برنامه هاي درسي صورت مي گيرد، اين استانداردها شامل استانداردهاي شغل و آموزش، استاندارد شايستگي، استاندارد آموزش در صنايع، استاندارد ويژه معلولان ذهني و جسمي، اخلاق حرفه اي مي باشد.

 

۲-۱-۴- حوزه های تدوين استانداردها

حوزه ي صنعت:  تهيه و تدوين استانداردهاي ۲۰ گروه آموزشي شامل: اتومكانيك، الكترونيك، برق، تأسيسات، جوشكاري، حمل و نقل، سراميك، صنايع چاپ، صنايع چوب، صنايع دريايي، صنايع شيميايي، صنايع فلزي صنايع نساجي، عمران، كنترل و ابزار دقيق، متالورژي، مخابرات، مديريت صنايع، معدن و مكانيك در حوزه ي صنعت صورت مي گيرد.

حوزه ي خدمات:  تهيه و تدوين استانداردهاي ۱۶ گروه شامل: آموزش امور اداري، امور مالي و بازرگاني، بهداشت و ايمني، تكنولوژي فرهنگي، خدمات آموزشي، صنايع دستي)بافت(، صنايع دستي)چوب، فلز، سفال(، صنايع دستي)طلا و جواهر سازي(، طراحي و دوخت، فناوري اطلاعات، گردشگري، مراقبت زيبايي، هتلداري، هنرهاي تجسمي، هنرهاي تزئيني و هنرهاي نمايشي در حوزه ي خدمات انجام مي شود.

حوزه ي كشاورزي:  تهيه و تدوين استانداردهاي ۶ گروه آموزشي شامل: بيوتكنولوژي، كشاورزي)دامي و آبزيان(، منابع طبيعي و محيط زيست، كشاورزي)باغي و زراعي(، كشاورزي )ماشين آلات( و صنايع غذايي در حوزه ي كشاورزي انجام مي شود. از دیگر کارهای درحال انجام سازمان آموزش فنی و حر فه ای کشور می توان موارد زیر را نام برد.

 

۲-۱-۵-مشاوره و هدايت آموزشي

در راستاي نو سازي آموزش هاي فني و حرفه اي كه از سياست هاي برنامه ي چهارم توسعه ي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران به شمار مي رود بر اساس پيشنهاد سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور و تصويب معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي نهاد رياست جمهوري، مديريت مشاوره و هدايت آموزشي در سال ۱۳۸۷  تأسيس شد و به دنبال آن پس از انجام مطالعات و بررسي هاي كارشناسي مجموعه ي سياست ها، اهداف و خدمات راهنمايي و مشاوره شغلي در مراكز آموزش فني و حرفه ا ي كشور تدوين گرديد.

۲-۱-۶-سنجش مهارت و صلاحيت حرفه اي افراد

ارزشيابي را فرآيند جمع آوري منظم و هدف دار اطلاعات و استفاده از اطلاعات براي قضاوت در مورد كارآموزان و درس و در نهايت تصميم گيري و اقدام عملي در مورد پديده مورد بررسي شده تعريف مي كنند.

 

۲-۱-۷-صدور انواع گواهی نامه های مهارت شغلی

افرادی که در بخش های مختلف صنعت، کشاورزی و خدمات فعالیت داشته و دارای تجربیات و توانمندی فنی و تخصصی بوده اما سطح تحصیلات آن ها کمتر از سطح پیش بینی شده در استانداردهای مهارت آموزشی می باشد، در صورت موفقیت در آزمون های نظري و عملی، گواهی صلاحیت حرفه ای صادر می گردد.

 

۲-۱-۸-پورتال جامع سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور

پورتال جامع سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور  با چشم انداز پاسخگویی به نیا زهای اطلاعاتی تمامی ذینفعان آموزش های فنی و حرفه ای های و مهارتی کشور از مهمترین زير ساخت هاي نرم افزاري اين سازمان به شمار می آید.

 

۲-۱-۹-مهارت آموزي اقشار آسيب پذير و آسيب ديدگان اجتماعي

سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور به منظور پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي، توانمند سازي و مهارت آموزي اقشار آسيب پذير و آسيب ديدگان اجتماعي از طريق تشکیل دفتر كاهش آسيب هاي اجتماعي با هماهنگي و همكاري ساير دستگاه هاي مرتبط در امر حمايت از اقشار آسيب پذير با برنامه ريزي منسجم و هماهنگ در خصوص توانمند سازي و مهارت آموزي اين اقشار براي زنان سرپرست خانواده، دختران و زنان خودسرپرست، زندانيان، خانواده ي زندانيان، معتادان و معتادان بهبود يافته، خانواده ي معتادان، معلولان تحت پوشش دستگاه هاي حمايتي، جوانان فاقد مهارت آماده به كار، كودكان خياباني و كودكان كار، متكديان، ولگردان خياباني، كارتون خواب ها، افراد بي بضاعت تحت تكفل دستگاه هاي حمايتي، دختران و زنان بدسرپرست و… گام برداشته تا زمينه را براي كارآفريني، كاهش بی کاري، ورود به بازار كار و احراز شغل مناسب آنان فراهم آورد.

 

۲-۱-۱۰-ارتباط مؤثر با نهادهای فعال بين المللي در زمینه آموزش های فنی و حرفه ای

ضويت در سازمان جهاني مهارت (WSI )وشركت در مسابقات جهاني مهارت، حضور در اجلاس هاي دوره‌اي سازمان جهاني كار  (ILO) همكاري با مركزآموزش تورين )مرکز آموزش تورین یکی از بازوهای اجرایی سازمان جهانی کار محسوب می شود ( در این بخش سازمان توانسته است تفاهم نامه ای در زمینه آموزش های نوین فنی و حرفه ای، آموزش های کارآفرینی و ارتقاي سطح مدیریتی با مرکز تورین امضا نماید.

 

۲-۱-۱۱-مسابقات مهارت

سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور مسابقات ملي مهارت را به طور منظم و سالانه در برنامه ي خود لحاظ نموده برگزيدگان مرحله كشوري اين مسابقات به مسابقات جهاني مهارت كه هر۲ سال یكبار برگزار مي شود اعزام مي شوند ( سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور، ۱۳۹۴).

 

۲-۲-مروری برادبیات و پیشینه تحقیق

در ادامه این فصل به بررسی تحقیق های انجام شده پیشین در مورد موانع عملکرد اثر بخش مراکز آموزش فنی و حرفه ای در برآورده کردن نیاز بازار کار در مقالات خارجی و داخلی پرداخته شده و در آخر فصل به ترتیب خلاصه ای از این تحقیقات که شامل هدف و روش تحقیق، محیط مورد مطالعه، عوامل در نظر گرفته شده و نتیجه گیری می باشد در جدول (۲-۱)  قرار داده شده است.

 

۲-۲-۱-مشکلات ناشی از عدم هماهنگی از سیستم آموزش و بازار کار

درصد بالایی از فارغ التحصیلان دارای تخصص در بازار کار وجود دارند و در همان زمان، حرفه های رایج زیادی در بازار کار وجود دارد ولی هیچ تطابقی با هم ندارند. این باعث می شود که تعداد زیادی از فارغ التحصیلان به علت رقابت بالا و کم شدن فرصت شغلی قادر به پیدا کردن یک شغل متناسب با تخصص خود نباشند. حرفه ای ترین جوانان می توانند یک کار در تخصص خود را پیدا کنند و باید در مناطق دیگر استخدام شوند، و یا به صفوف بیکاران بپیوندند. در نظرسنجی از کشورهای درگیر تقریبا ۴۰ درصد از کار فرمایان مورد بررسی دلیل اصلی برای وجود جای خالی، اشاره آنها به نیاز به مهارت های فارغ التحصیلان بود[۵] (ناتالیا و همکاران، ۲۰۱۵).

برنامه مایستر حرفه ای دبیرستان با هدف ارتباط با صنعت و تقاضا برای نیروی کار ماهر بهتر می باشد و از طریق بهبود کیفیت برنامه های آموزش و پرورش در مدرسه، و ترکیب برنامه های آموزشی با کارورزی کوتاه مدت و متناوب و انتخاب دانش آموزان با استعداد می باشد.

 

تعداد اولین فارغ التحصیلان ۵۴۲۲ دانش آموز بود. که با مطالعه و پیگیری دانش آموزان دریافتند که نرخ اشتغال آنها به نرخ حیرت انگیز ۹۰٪ در مقایسه با ۴۱٪ برای همه افزایش یافته است (لی[۶] و همکاران، ۲۰۱۶).

سیاست های آموزش شغلی در ایتالیا در بهبود عملکردهای ضعیف نیروی انسانی موثر بوده است. تاثیرات قابل توجه بحران اقتصادی اخیر در فعالیت بازار کار بیشترین عوارض اجتماعی را متوجه قشر ضعیف ساخته است. هنگامی که مشاغل منقطع، دستمزدها کم یا متوسط و خدمات کم رفاهی شاخصه شرایط اقتصادی باشد، این مسئله حیاتی می شود. بنابر این بحث درباره عوامل بهبود استخدام پذیری افراد ناکارآمد و زمینه بازار کاریشان برای سیاست گذاران مهم تلقی می شود. از این رو به سیاست گذاران توصیه می شود، تا راهکارهای یکدستی بدین صورت را مطرح سازند.

۱- افراد ناکارآمد بیشتری را همراهی کند.

۲-برجدایی متعارف میان تحصیلات و بازارکارغلبه کند.

۳-ایده حهانی و برنامه ریزی شده، بر محور نیازهای چندگانه و فردی را در بر داشته باشد( سلا[۷]، ۲۰۱۴).

۳

تحصیلات وتکنولوژی دو عامل اساسی برای کسب مهارت های کاری است. تحصیلات پیشرفت و ارتقائ دائمی و پیوسته را به همراه اشتیاق ثابت را در توانایی های فردی بوجود می آورد. تکنولوژی نظمی است که ارتباطی بین علم و عمل بوجود می آورد. و باعث رسیدن به هدف معین می گردد. و این هدف نشات گرفته ازتحصیلات و اموزش مدرن می باشد. آموزش مدرن آموزشی است که اساس و پایه آن عمل باشد. این باعث می‌شود، دانش آموزان با استفاده از تکنولوژی جدید فعالیت کنند. محصولات این ارتقائ و پیشرفت نیروی کاری است که بر اساس مهارت  و انتظارات تجاری (بازارکار) تربیت گردیده اند. اساس کار، نقص تجهیزات، سطح آموزگاران، می تواند باعث نقصان و افت در بحث خدمات و تولیدات تجاری مراکز فنی و حرفه ای گردد. اگر آنها نتوانند از تکنولوژی های آموزشی به طور مناسب بهره ببرند، در نتیجه باعث کاهش نیروی کار ماهر(نیرویی که توانایی استفاده از اطلاعات مدرن را دارد) می شود، که این موضوع اهمیت زیادی در زمینه توسعه کشور دارد(دهیل[۸] و همکاران، ۲۰۱۴).

ارتباط و همکاری سازنده دانشگاه ها و بخش افتصادی باعث ایجاد یک برنامه تحصیلی معتبر می شود. چیزی که در درجه اول قرار دارد، انعکاس نوآوری های آموزشی و غنی شدن برنامه های آموزشی، همچنین درگیر کردن کارآموزان در شرکت ها با هدف افزایش کیفیت حرفه ای آموزش می باشد. کارآموزی های حرفه ای به دانش آموزان، دیدی حرفه ای به شرایط واقعی کاری می دهد. و آن ها را با زمینه های گوناگون تئوری و عملی و مهارت‌ها آشنا می سازد. و زمینه ساز آینده حرفه ای آن ها می گردد. به آن ها این فرصت را می دهدکه به صورت عملی و واقعی سطح دانش خود را بیازمایند. و راه خود را با آگاهی بیشتری طی نمایند(سوکالوا و مارسلا، ۲۰۱۴)[۹].

افراد جواني که تجربه شرکت در آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي را داشته‌اند، برونداد بهتري در مقايسه با افرادي دارند که اين آموزش‌ها را نديده‌اند. همچنين افراد آموزش ديده سهولت انتقال به کارهاي مختلف را نسبت به همتايان آموزش نديده دارند (وودز[۱۰]،  ۲۰۰۸).

اکثر مربیان آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي به منظور به کارگيري دانش آکادميک در آموزش‌هاي فني تربيت نشده‌اند و بيشتر معلمان دانشگاهي نيز اطلاع کمي درباره کاربرد دانش خودشان در صنايع و کارخانه‌ها دارند. اگر انتظار برنامه‌هاي فني وحرفه‌اي اثر ‌بخشي را داريم، بايد آنها اهداف آکادميک و اهداف شغلي را با هم داشته باشند و کارهاي زيادي در مورد طرح مجدد برنامه آموزشي انجام گيرد(هاچلندر[۱۱]، ۲۰۰۵).

برای محاسبه کارایی بیرونی به فارغ التصیلان به صورت کیفی توجه می شود. و میزان پاسخگویی برونداد های نظام آموزشی به نیاز های جامعه و بازار کار مورد بررسی قرار می گیرد البته این تنها بعد اقتصادی مسئله است. و لازم است به ابعاد فردی و اجتماعی و همچنین کاربردی در زندگی شخصی یا به کار گیری در جامعه و موارد مشابه دیگر نیز پرداخته شود. این نشانگر در واقع میزان پاسخگویی فارغ التحصیلان را به جامعه (در ابعاد فردی اجتماعی و اقتصادی ) مشخص می نماید. بعد فردی به مواردی همچون پاسخگویی به نیاز های شخصی توسط واحد های تحصیلی میزان استفاده از آموخته های دانشگاهی در جامعه، نگاه خود و دیگران به عنوان فردی حرفه ای می پردازد. بعد اقتصادی به مواردی همچون پاسخگویی به نیازهای شغلی توسط واحد های تحصیلی، مهارت استفاده از آموخته های دانشگاهی، مهارت استفاده از ابزارها و نوع نگاه کار فرمایان به عنوان افراد حرفه ای می پردازد. لذا کارآیی بیرونی هر برنامه درسی را نیز می توان از جنیه های مختلف تحصیلی، شغلی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مورد ارزیابی قرار داد(جعفری هرندی، ۱۳۹۴).

بر اساس نتایج به دست آمده از نظر سنجی مشخص گردید ۴۹ درصد از کارآموزان جهت یافتن شغل و یا ارتقاء در شغل فعلی و متناسب با بازار کسب و کار خوب و همچنین مناسب بودن با رشته تحصیلی، به مراکز آموزشی فنی و حرفه ای رجوع می نمایند. این آمار نشان دهنده آن است که کمتر از ۵۰ درصد از منابع صرف اهداف اصلی سازمان می شود و این باعث اتلاف منابع سازمان می گردد(علیشاهی، ۱۳۹۴).

در واکنش به تغییرات و نیازهای جدید در بخش‌های صنعت و تجارت، رقابت‌های بین‌المللی برای تولید نیروی کار ماهر و شایسته، ایجاد حرفه‌های جدید و به دنبال آن الزمات حرفه‌ای متفاوت‌تر و پیچیده‌تر نیاز به برنامه‌های آموزشی است، همچنین به روز کردن اطلاعات هنرآموزان عاملی بسیار مهم در آموزش فنی و حرفه‌ای است. از نظر کارشناسان، آموزش‌های ارائه شده و شیوه اجرا تناسب لازم برای برآورده کردن و انطباق با نیازهای بازار کار را دارا نمی‌باشد. با توجه به نظريه‌ها و تحقيقات بعمل آمده مبني بر هماهنگی رشته‌های فنی با نیاز بازار کار در مراکز صنعتی از دیدگاه هنرآموزان مي‌توان برداشت نمود كه، برقراري پلي ميان هنرستان و صنعت و ايجاد ارتباط مؤثر ميان اين دو نهاد تأسيس نهادهاي رابط ميان صنعت و آموزش‌هاي فني و حرفه‌اي ضروري است. باید بپذیریم آموزش برای ایجاد مهارت‌های مورد نیاز یکی از موثرترین راه‌هایی است که می‌تواند جامعه را در دستیابی به توسعه اقتصادی و رشد و پایداری یاری نماید. ایجاد فضا و بستر مناسب جهت اشتغال به کار هنرجویان پس از اتمام تحصیل و اعطاء تسهیلات باعث دلگرمی آنان شود کارآمدی و اثربخشی این اصلاحات از یک سو، در گرو، تحول در زیرساخت‌های تسهیل‌گر امور فنی و ‌حرفه ای در جامعه، و ارتقاء کیفیت باورها و ذهنیت‌ های حاکم در جامعه به جایگاه و اهمیت فزاینده همه جانبه آحاد جامعه بستگی دارد (باقری، ۱۳۹۳).

مطابق دیدگاه مدیران ، آموزش در هنرستان ها با نیازهای مراکزصنعتی به نیروی کار آموزش دیده و با آنچه که مراکزصنعتی و اقتصادی نیاز دارند، تفاوت قابل تاملی وجود دارد. به علاوه چالش های آموزش،  آموزش های فنی وحرفه ای به صورت درون سازمانی و برون سازمانی قابل تقسیم است. چالش های درون سازمانی شامل چالش های آموزشی، ضعف در مدیریت منابع انسانی و چالش های برون سازمانی شامل مشکلات اداری- ساختاری و چالش های مربوط به بازار کارروبرو می باشد. (طرهانی، ۱۳۹۲).

به منظور بهره برداری موثرتر از قابلیت مهارت آموختگان، به بررسی موانع موجود برای ورود مهارت آموختگان مراکز آموزشی فنی و حرفه ای به عرصه کار آفرینی و اشتغال پرداختیم. ضعف مالی مهارت آموختگان و عدم حمایت مالی از آنان جهت ایجاد کسب و کار به ترتیب اثر گذارترین موانع اشتغال و کارافرینی مهارت آموختگان مرد و زن بود اند. این موانع دارای بیشترین تاثیر بر سایر عوامل بودند. همچنین موانع نا کارآمدی نظام ارزشیابی دراعطای گواهینامه های فنی و حرفه ای و تبعیض جنسیتی در بازار کار به ترتیب به عنوان اثر پذیرترین موانع اشتغال وکار افرینی مهارت آموختگان مرد و زن شناسایی شدند و این عوامل بیشترین اثر را از سیستم عوامل پذیرا هستند. بی شک انجام حمایت های مالی لازم از مهارت آموختگان و فراهم کردن امکانات و زیرساخت ها لازم می توانند در رفع موانع اصلی ورود مهارت آموختگان به بازارکار و اشتغال زایی بسیار موثر باشد. ورود مهارت آموختگان به بازارکار و یافتن فرصتی برای بروز توانمندی ها و مهارت ها، در آینده ای نزدیک منجر به شکو فایی اقتصادی کشور و در نهایت توسعه همه جانبه و پایدارخواهد شد(زین آبادی و همکاران، ۱۳۹۲).

 

۲-۲-۲- راهکار های جذب بیشتر دانش آموختگان در بازار کار

در تحقیقی از فارغ التحصیلان سوال شده بود که چه راهکار هایی را برای جذب بیشتر در بازار کار پیشنهاد می کنند. تحلیل داده ها نشان می دهد که ۳/۲۹ درصد آنان بهبود کیفیت برنامه های آموزشی،۴/۲۲ درصد افزایش دوره آموزشی که با نیاز منطقه ای در ارتباط هست، را پیشنهاد داده اند. در این رابطه ۲/۴۰ درصد از پاسخ دهندگان افزایش امکانات و تجهیزات مرکز را به عنوان راهکار اصلی و اثر گذار پیشنهاد داده اند. و بقیه، مواردی چون برگزاری کار گاه، دوره های تخصصی مکمل و فوق برنامه را پیشنهاد کرده اند (سلیمی، ۱۳۹۱).

 

۲-۲-۳- بررسی دلایل و علل بیکاری در بین فارغ التحصیلان

از میان افرادی که در جامعه آماری قرار گرفته اند ۸/۷۰ درصد فاقد شغل و حرفه بوده اند. در میان ۶/۴۱ درصد از آنان نداشتن سرمایه۲/۱۹درصد عدم ارتباط سطح مهارت کسب شده با نیاز بازار کار ۴/۲۱ درصد عدم ارتباط رشته آموزشی با نیاز بازار کار و بقیه دلایلی چون کمبود مهارت ادامه تحصیل خدمت سربازی را ذکر کرده اند. بنا بر این می توان گفت سه دلیل عمده بیکاری آنان به ترتیب نداشتن سرمایه کافی، عدم ارتباط رشته آموزشی با نیاز بازار کار، و عدم ارتباط سطح مهارت کسب شده با نیاز بازار کار بوده است (سلیمی، ۱۳۹۱).

نتایج حاصله نشان می دهد آیتم های افزایش امکانات موجود درکارگاه های آموزشی از قبیل تجهیزات، مواد مصرفی و امکانات موجود کارگاه ها و توجه به عوامل ارتقاع شغلی و درآمدی مربیان و ارتقاع سلامت روحی و روانی مربیان تاثیر گذار بیشتری نسبت به سایر متغیر ها داشته اند، با افزایش کیفیت آموزش محیط آموزش مربیان و در نتیجه انگیزه آموزشی آن ها تقویت شده و مربیان با آرامش و اعتماد بیشتری نسبت به ارائه آموزش ها اقدام می نمایند (رضایی و شادکام، ۱۳۹۱).

بررسی نتایج حاصله از پرسش های مربوطه به تاثیر سن، جنس و میزان تحصیلات کار آموزان در وضعیت اشتغال آن ها نشان می دهد که سن کار آموزان در وضعیت اشتغال تاثیر معنا داری دارد اما جنسیت و میزان تحصیلات کار آموزان در وضعیت اشتغال آن ها تاثیر معنا داری ندارد. از آنجا که افراد با سن بالاتر از بیست سال به دلیل احساس مسئولیت در زندگی و هزینه های اقتصادی اصرار بیشتری برای شاغل شدن دارند. حتی اغلب نیز مشاغل غیر مرتبط را با خود می پذیرند، انتظار می رود این تاثیر معنا دار باشد. نتایج بدست آمده نشان می دهد که از ۹۰ گروه نمونه ۹/۸۶ در صد قبل از شرکت در دوره های آموزش بیکار بوده اند و۱/۱۳در صد شاغل و بعد از شرکت در دوره های آموزشی فنی وحرفه ای این تعداد به ۱/۶۳ در صد بیکار و ۹/۳۶ درصد شاغل رسیده است (صادقی و همکاران، ۱۳۹۰).

یافته های پژوهش نشان داد که آموزش های فنی و حر فه ای با افزایش مهارت و ویژگی های شخصیتی و شغلی کارجویان گام اساسی در توسعه کار آفرینی و اشتغال آنان می باشد. یافته های تحقیق بیانگر این بود که آموزش های فنی و حرفه ای می تواند با فزایش روحیه ابتکار و نو آوری، افزایش قابلیت ایجاد تغییر، افزایش خلافیت، افزایش اعتماد به نفس و انعطاف پذیری با افزایش دانش و آگاهی در خصوص رشته مورد مطالعه، افزایش مهارت، افزایش روحیه مدیریتی و افزایش انگیزه باعث آماده شدن و توانمندی کار جویان برای کار آفرینی شود (باقری و دامغانی، ۱۳۸۹).

 

۲-۲-۴- نگرش شاغلين در مورد ميزان تأثير آموزش هاي فني و حرفه اي در اشتغال

نگرش شاغلين در مورد ميزان تأثير آموزش هاي فني و حرفه اي در اشتغال نشان مي دهد كه تأثير مهارت عملي با اندازه ميانگين وزني ۳۳۲ بيشترين تأثير را در بين شاخص هاي آموزشي بر روي دوره آموزشي با ميانگين وزني ۲۶اشتغال داشته اند .بدون ترديد هر فرد نسبت به زمينه هاي مختلف فعاليت هاي شغلي خويش و يا شغلي كه متقاضي انجام آن است، طرز تلقي و نگرش خاصي دارد. همين مبنا، آگاهي از نگرش آموزش ديدگان مراكز فني و حرفه اي با توجه به ماهيت موضوع و اهداف تحقيق، مي تواند تا حد زيادي به جهت دهي و ساماندهي برنامه هاي آموزشي به منظور اثر بخشي بيشتر آن كمك نمايد. (خواجه شاهکوهی وهمکاران، ۱۳۸۴).

۲-۲-۵-نگرش جويندگان كار در ارتباط با عدم اشتغال آموزش ديدگان

با عنايت به اهداف و كاركردهاي سازمان آموزش فني و حرفه اي، ملاحظه مي شود در پاره اي از موارد بسياري از كار آموزان و مهارت آموختگان اين مراكز قادر به جذب در بازار كار هستند. زيرا آموزش ديدگان، فراگيري اين دوره ها را مقدمه اي براي ورود به اشتغال مي دانند ولی علیرغم گذشت زمان یک تا سه سال از دوره كارآموزي هنوز شاغل نشده اند. شاخص نداشتن آشنا، عدم تمايل و همكاري كارفرمايان در جذب و رابطه با كارفرما، كوتاه بودن طول دوره آموزش ديدگان مراكز فني و حرفه اي، كمبود زمينه هاي شغلي براي آموزش فني و حرفه اي با مهارت فرا گرفته در بازار كار به ترتيب مهمترين عوامل تأثير گذار در عدم اشتغال آموزش ديدگان بوده است(خواجه شاهکوهی وهمکاران، ۱۳۸۴).

 

۲-۲-۶-اهداف آموزش ديدگان از شركت در آموزشهاي فني و حرفه اي

مهمترين هدفي را كه آموزش ديدگان از فراگيري آموزش هاي فني و حرفه اي اعلام كرده اند، به دست آوردن يك شغل بوده است. به گونه اي كه ۶/۴۵ درصد از آنان اين هدف را دليل شركت خود در اين دوره ها ذكر كرده اند. علاقه به رشته آموزشي با ۳/۲۰ درصد، يادگيري يك حرفه با ۲/۱۶ درصد و گذراندن اوقات فراغت با ۷/۸ درصد در مرتبه هاي بعدي از اين نظر قرار داشته اند(سلیمی و مرتضوی، ۱۳۸۴).

 

۲-۲-۷-موانع موجود در راستای خود اشتغالی

توجه به جدول فراواني  نشان مي دهد كه ۸/۸۱ درصد از کل آموزش ديدگان مراکز فني و حرفه اي استان معتقد بوده اند که كمبود سرمايه و کمی مهارت مهمترین عوامل عدم خود اشتغالي آنان مي باشند، ۸/۶ درصد عامل آن را كمبود امكانات دانسته‌اند، ۳/۲ درصد عدم علاقه به رشته آموزشي، ۳/۵ درصد عدم تجربه را در راستاي عدم خود اشتغالي موثر دانسته‌اند و ۹/۳ درصد بقيه قرار داشتن در سن مشمولیت نظام وظیفه، نداشتن مدرك تحصيلي و ساير موارد را به عنوان عوامل عدم خود اشتغالي معرفي كرده‌اند (سلیمی و مرتضوی، ۱۳۸۴). تحقیقات مرور شده به صورت خلاصه در جدول (۲-۱) آورده شده است.

 

۲-۳-شکاف تحقیقاتی

در تحقیقات پیشین تمام موانع از جنبه های مختلف به طور جامع و جزئی بررسی نشده است. از این جهت در پژوهش حاضر سعی بر این شده تا موانع اثر بخش مراکز فنی و حرفه ای در استان یزد را با دید کلی تری مورد بررسی قرار دهد.

 

 

۲-۴- جمع بندی

سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور یک نهاد غیر رسمی دولتی است که وظیفه آن آموزش مهارت به متقاضیان برای اشتغال می باشد این آموزش ها باید به صورتی انجام شود که جوابگوی نیاز بازار کار باشد. در این راستا موانع و مشکلاتی وجود دارد که خلاصه آن ها طبق نتایج تحقیقات گذشته از منابع داخلی و خارجی در جدول (۲-۱) آورده شده است.

  

فصل سوم
روش تحقیق

 

مقدمه

معمولا هدف تمام علوم شناخت و درک دنیای پیرامون ماست. به منظور آگاهی از مسائل و مشکلات دنیای اجتماعی روش های علمی تغییرات قابل ملاحظه ای پیدا کرده اند. این روند ها سبب شده است که برای بررسی رشته های مختلف دانش بشری از روش علمی استفاده شود. استفاده از روش علمی و کاربرد آن به منظور یافتن پاسخ از اهمیت زیادی برخوردار است. لذا روش شناسی در پژوهش به محقق کمک می کند تا از روش متناسب با سوالات به واقعیت مورد نظر دست یابد (خضری، ۱۳۹۰). در این فصل پس از مرور روش، قلمرو، سوالات، روش گردآوری اطلاعات و ابزار تحقیق به مرور مراحل عملیاتی تحقیق پرداخته خوا هد شد.

 

۳-۱-انواع روش تحقیق

تحقیقات را از نظر هدف می توان به سه دسته نقسیم بندی کرد. تحقیق بنیادی، کاربردی، تحقیق و توسعه، عملی و ارزیابی طبقه بندی کرد (خاکی، ۱۳۸۹).

تحقیق حاضر چون موانع اثر بخشی مراکز آموزشی فنی و حرفه ای را در برآورده کرن نیاز بازار کار مورد بررسی قرار می دهد همچنین پیشنهادهایی برای تدوین و تهیه برنامه ها جهت بهبود این اثر بخشی دارد از نوع تحقیق توسعه ای می باشد.

تحقیقات را از نظر روش می توان به تحقیق تاریخی، توصیفی، پیمایشی، تحلیل محتوا، میدانی، موردکاوی، همبستگی، علمی آزمایشی و علمی تطبیقی تقسیم نمود (خاکی، ۱۳۸۹).

بر همین اساس روش تحقیق حاضر از نوع توصیفی – پیمایشی می باشد.

 

۳-۲- جامعه آماری

جامعه آماری عبارت است از کلیه افراد و عناصری که در یک مقیاس جغرافیایی مشخص دارای یک یا چند صفت مشترک باشند. نمونه عبارت است از مجموعه ای از افراد که از یک جامعه انتخاب می شوند بطوری که این افراد معرف صفات و  ویژگی های آن جامعه باشند.

از آنجا که پارامتر های مطرح شده در این تحقیق شامل کلیه مراکز ثابت آموزشی فنی و حرفه ای استان یزد می باشد،  لذا باید جامعه آماری شامل تمام آموزش دیده گان یک دوره آموزشی در رشته های مختلف فنی باشد. بدین منظور تمام مراکز ثابت آموزشی فنی و حرفه ای استان یزد مورد بررسی قرار گرقته اند. سپس آموزش دیدگانی که یک دوره آموزشی را طی کرده و در دسترس بوده، همچنین خبرگان وکارشناسان متخصص در رشته های مختلف که با اهداف این تحقیق مرتبط بودند، مورد پرسش و مصاحبه قرار گرفتند.

 

۳-۳- حجم نمونه

جدولی که به نام جدول مورگان معروف است، یکی از پرکاربرد ترین روش‌ها برای محاسبه حجم نمونه آماری است. و به ازای مقادیر مختلف از اندازه های جامعه با استفاده از فرمول کوکران نمونه را برآورد می کند.

در این مقاله جامعه هدف ما N شامل جامعه آماری یک دوره از کارآموزان مرد آموزش دیده در رشته های مختلف فنی مراکز آموزش فنی و حرفه ای استان یزد می باشد با توجه به آمار های بدست امده از مراکز مختلف در سراسر استان جامعه ما تعداد ۴۰۰ نفر می باشند. حال باید از طریق جدول نمونه گیری مورگان حجم نمونه را مشخص کنیم تا تحقیق ما از اعتبار کافی برخوردار باشد. که در این پژوهش S مساوی است با ۲۰۰ نفر به این معنی که اگر قرار است پرسشنامه ای به نمونه داده شود، جمعیت نمونه باید ۲۰۰ نفر از آموزش دیدگانی باشند که مدارک فنی و حرفه ای را دریافت کرده اند.

در این پژوهش برای تعیین حجم نمونه از شمارش تمام پرسشنامه های توزیع شده استفاده شد. که تعداد آن ها ۲۰۰ عدد می باشد. ضمن اینکه تعداد ۳۵  عدد پرسشنامه مقایسات زوجی در مورد شاخص های اصلی پژوهش بوسیله خبرگان تکمیل شد و هر دو مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. روش تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار اکسپرت چویس برای وزن دهی و رتبه بندی شاخص های اصلی و نرم افزار SPSS[12] برای تحلیل پرسشنا مه ها می باشد.که به توصیف و رتبه بندی نتایج می پردازد.

 

۳-۴- روش گردآوری اطلاعات

روش گردآوری اطلاعات در این پژوهش را می توان به سه دسته کتابخانه ای، میدانی و مصاحبه تقسیم بندی نمود. در خصوص جمع آوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع و پیشینه تحقیق از روش کتابخانه ای از طریق مطالعه کتب، مقاله های فارسی و لاتین، تحقیقات دیگران، پایان نامه ها و جستجو در سایت های اینترنتی فارسي و لاتين بوده است. در روش کتابخانه اي گردآوری اطلاعات اولیه و پس از آن با طراحی پرسشنامه محقق ساخته در مقیاس ۵ گزینه ای طیف لیکرت به پرسش های تحقیق پاسخ داده شد. در زمینه جمع آوری اطلاعات برای پاسخ به سوالات پژوهش از روش مصاحبه با مهارت آموختگانی که یک دوره آموزشی را طی کرده بودند همچنین خبرگان و کار شناسان و به صورت میدانی از ابزار پرسشنامه استفاده شده است.

 

۳-۵- مصاحبه

مصاحبه یکی دیگر از روش های جمع آوری اطلاعات است که در آن به صورت حضوری یا غیر حضوری از افراد یا گروهی از آنان پرسش می شود. آن چیزی که مصاحبه را به صورت های مختلف طبقه بندی می کند میزان انعطاف پذیری آن و یا نحوه اجرای آن است. مصاحبه را یکی از روش هایی دانسته اند که امکان دریافت پاسخ در آن بیش از روش های دیگر است، زیرا در هنگام مصاحبه امکان تحریک نمودن فرد برای پاسخ دادن وجود دارد و نیز می توان در صورت ابهام با توضیح موضوع را روشن ساخت. برای دریافت نظرات استادان راهنما و مشاور هم چنین خبرگان و کارشناسان در مورد پژوهش حاضر با گرفتن وقت قبلی مناسب برای مراجعه، از روش مصاحبه استفاده شده است.

 

۳-۶- پرسشنامه

پرسشنامه محقق ساخته برای تحقیق حاضر بر اساس ماهیت از نوع بسته بوده یعنی برای هر پرسش تعدادی گزینه و پاسخ انتخاب شده است که فرد پاسخ دهنده باید یکی از ان ها را به عنوان پاسخ انتخاب کند. هر یک از پاسخ ها به گونه ای تنظیم شده است که در عین منطقی بودن برای آن سوال از پاسخ مربوط به دیگر سوال ها مجزا است. و بر اساس نحوه اجرا در این تحقیق از روش خود ایفا استفاده شده است. در این روش پرسشنامه در اختیار فرد یا گروهی از افراد قرار می گیرد و هر یک از آن ها باید به تنهایی به پرسش ها جواب دهند.

ابزار اندازه گیری در تحقیق حاضر پرسشنامه محقق ساخته می باشد که جهت تک متغبرهای تحقیق شاخص ها و گویه هایی در مقیاس ۵ گزینه ای طراحی و مورد سنجش قرار گرفت. این پرسشنامه دارای ۴۲ گویه در قالب ۷ متغیر تاثیر گذار در اشتغال کار آموزان مرد در رشته های فنی مراکز ثابت آموزش فنی و حرفه ای استان یزد از دیدگاه دانش آموختگان آن ها ، و۳ سوال تشریحی می باشد. گویه های هر متغیر به شرح زیر می باشد:

  • گویه های ۱ تا ۱۳ مربوط به موانع داخلی و گویه های۱۴ تا ۴۲ مربوط به موانع خارجی در جذب آموزش دیدگان مراکز فنی و حرفه ای به بازار کار می باشد
  • گویه های ۱ تا ۶ مربوط به آموزش های اجباری( مبتنی بر قوانین اداری)
  • گویه های ۷ تا ۱۳ مربوط به مشکلات آموزشی
  • گویه های ۱۴ تا ۲۰ مربوط به مسائل روحی روانی
  • گویه های ۲۱ تا ۲۷ مربوط به عوامل محیط بازارکار
  • گویه های ۲۸ تا ۳۵ مربوط به توان مالی (شخصي)
  • گویه های ۲۹ تا ۴۲ مربوط به مسائل عمومی

لازم به توضیح است که بعد از جمع آوری پرسشنامه ها و بررسی آن ها مشخص شد جواب های بدست آمده از سوالات تشریحی درگویه ها با شکل دیگری سوال شده و در بعضی موارد دیگر گویه ها در برگیرنده جواب ها بوده اند. نحوه نمره دهی به هر یک از متغیرها به گونه ای است که پس از جمع نمودن گویه های هر متغیر به تعداد گویه ها تقسیم و نمره در دامنه  ۱ تا ۹ بدست می آید که طبق جدول (۳-۱) وضعیت در پنچ سطح تقسیم بندی می شود.

جدول ۳-۱- ارزش گذاری جواب ها در پنج سطح  و دامنه ۱ تا ۹

خیلی کم کم متوسط زیاد بسیار زیاد
۱ ۳ ۵ ۷ ۹

۳-۷- روایی و پایایی ابزار پژوهش

مقصود از روایی آن است که وسیله اندازه گیري بتواند خصیصه و ویژگی مورد نظر را اندازه بگیرد. اهمیت روایی از آن جهت است که اندازه گیري هاي نامناسب و ناکافی می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد. اگر سوال ها معرف ویژگی ها و مهارت هاي ویژه اي باشند که محقق قصد اندازه گیري آن ها را داشته باشد آزمون داراي اعتبار محتوا است.

پایایی یک سنجه، ثبات و هماهنگی منطقی بین پاسخ ها در ابزار اندازه گیري را نشان می دهد و به ارزیابی “درستی و خوب بودن” یک سنجه کمک می کند. در واقع معیار پایایی معیاري است که به وسیله آن می توان مشخص کرد که نتایج مشابهی در اندازه گیري مکرر حاصل خواهد شد یا خیر(باقری، ۱۳۹۳).

از موارد مهمی که در هر پژوهش باید در نظرگرفت، ابزار مناسب اندازه گیری است. زیرا اطلاعات و داده های لازم جهت تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری نهایی به وسیله ابزار اندازه گیری بدست می آید. طبق توضیحات گذشته پرسشنامه محقق ساخته ابزار مورد استفاده در این تحقیق است. لذا برای تعیین میزان روایی و صحت اندازه گیری آن از نظرات و مشاورهای استاد راهنما و مشاور و نیز تعدادی از خبرگان مراکز مختلف آموزش فنی و حرفه ای استان یزد استفاده شده است.

 

۳-۸- تحلیل داده ها

به دلیل اینکه سازمان آموزش فنی و حرفه ای یکی از متولیان امر ایجاد آموزش جهت اشتغال درکشور می باشد. بنابر این برای رفع مهمترین نقایص در عملی شدن این امر بسیار مهم می باشد. لذا ضروری به نظر می رسد، موانع اثر بخشی آموزش ها در مراکز آموزش فنی و حرفه ای در برآورده کردن نیاز بازار کار شناسایی و برای رفع آن ها اقداماتی صورت پذیرد. برای اولویت بندی موانع اثر بخشی آموزش از مدل تصمیم گیری چند معیاره استفاده می شود که به تشریح انواع آن پرداخته خواهد شد.

 

۳-۹-مدل های تصمیم گیری چند معیاره و انواع آن

مد ل تصمیم گیری های چند معیاره از مدل های انتخاب گر بوده و به منظور انتخاب مناسب ترین گزینه از بین m گزینه موجود به کار می رود. اين مدل های تصميم گيری به دو دسته عمده تقسیم می شوند. مدل های چند هدفه [۱۳](MODM) و مدل های چند شاخصه [۱۴](MADM)، به طوري كه مدل های چند هدفه به منظور طراحی و مدل های چند شاخصه برای انتخاب گزینه برتر استفاده می شوند(اصغر پور، ۱۳۹۰).

 

۳-۹-۱-مدل های تصمیم گیری چند هدفه

در این مدل چندین هدف به طور هم زمان جهت بهینه شدن مورد توجه قرار می گیرند. مقیاس سنجش برای هر هدف ممکن است بامقیاس سنجش برای بقیه اهداف متفاوت باشد. به عنوان مثال تصمیم گیرنده از یک طرف تمایل دارد رضایت کارکنان را افزایش دهد و از طرف دیگر می خواهد هزینه های حقوق و دستمزد را حداقل کند. بهترین تکنیک تصمیم گیری چند هدفه برنامه ریزی آرمانی است که اولین بار توسط چارنزوکوپر ارائه شده است.

 

۳-۹-۲- مدل های تصمیم گیری چند شاخصه

در این مدل ها انتخاب یک گزینه از بین چند گزینه موجود مد نظر است. در یک تعریف کلی تصمیم گیری چند شاخصه به تصمیمات خاصی (از نوع ترجیحی) مانند ارزیابی، اولویت گذاری، و با انتخاب از بین گزینه های موجود (که گاها باید بین چند شاخص متضاد انجام شود) اطلاق می گردد. در پایان نامه های مدیریت بیشتر بر این مدل تاکید می شود. مدل های تصمیم گیری سلسه مراتبی[۱۵]AHP و[۱۶] ANPنیز از نوع تصمیم گیری چند شاخصه هستند.

 

۳-۱۰- رتبه بندی عوامل با تکنیک AHP گروهی

۱-Rufai

۲-Dahil

۳- Ezeani And Musa

۱-Analytic hierarchy  process

[۵] Natalia

[۶] Lee

[۷] Sella

[۸] Dahil

۲- Marcela And  Soukalová

[۱۰] Woods

[۱۱] Hoachlander

۱- Sciences Statistical Package for the Social

۱- Multiple Objective Decision Making

۲- Multiple Attribute Decision Making

[۱۵] Analytic – hierarchy – process

[۱۶] Analytic – network – – process

برچسبها
محصولات مرتبط

دیدگاهی بنویسید.

0